اهداف و سیاست ها و ضوابط نشر کتاب

مصوب جلسات ١٤٧، ١٤٨، ١٤٩ مورخ ٦ و ١٣ و ٢٠/٢/٦٧
شورای عالی انقلاب فرهنگی
(دستگاه اجراکننده: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)

فصل اول
ماده ١- هدف
اعتلای فرهنگ، ارتقای سطح دانش و تعمیق مبانی و ارزش¬های انقلاب با تأمین آزادی نشر کتاب، حفظ حرمت و حریت قلم، حراست از جایگاه والای علم و اندیشه و تضمین ازادی تفکر در جامعة اسلامی.

ماده ٢- اصول و سیاست ها
از آنجا که در جهان ارتباطات، کتاب یکی از وسایل مهم و مؤثر در انتشار و انتقال سریع و وسیع افکار و اندیشه های صحیح و ناصحیح به شمار می رود، موضع نظام جمهوری اسلامی در قبال آن عمدتاً از دو طریق و با اتخاذ دو سیاست مرتبط و مکمل یکدیگر به شرح زیر تحقق پیدا می کند…

ماده ٣-
الف- سیاست های ایجابی و اثباتی
١- کتب و نشریات طبق اصل ٢٤ قانون اساسی در بیان مطالب آزادند.
٢- دولت و همة ارکان حکومت موظف اند که براساس قانون از حریم آزادی کتب و نشریات مجاز حمایت کنند.
٣- تلاش برای افزایش آگاهی های دینی، علمی، سیاسی، اقتصادی، هنری، تاریخی، اجتماعی و نظایر آن در سطح عموم و انتشار کتاب و نشریه به این منظور از حقوق افراد ملت است و هیچ مقام رسمی و غیررسمی نمی تواند با اعمال فشار انتشار یا عدم انتشار کتب و نشریات مجاز را باعث شود.
٤- تلاش در جهت انتشار کتب مفید برای نشر اندیشه ها و تعاطی افکار و رشد فکری در جامعه و مقابلة فکر با فکر و تقویت روح نقادی و برخورد آزادانه و منطقی آرا و نظریات در ادای وظیفة امر به معروف و نهی از منکر و آزادی و استماع اقوال و اتباع احسن و مالاً کشف نظر صحیح، حق طبیعی هر فرد از افراد ملت است.
تبصره – برخورد قانونی با موارد غیرمجاز از اصل فوق مستثنی است و از سوی مراجع ذیربط به طریقی که در قانون تعیین شده است انجام می گیرد.
٥- سعی در انتشار کتاب و نشریات لازمة بزرگداشت مرتبة علم و تحقیق و تجلیل از مقام عالم و محقق و نویسنده و مترجم صالح در جامعه است و لذا تدوین و اجرای سیاست های هدایتی و حمایتی نظام جمهوری اسلامی ایران درخصوص کتاب و نشریات باید به نحوی باشد که اهل قلم را به تألیف و انتشار کتاب های متناسب با نیازهای جامعة امروز در جهت اهداف و اصول ذیل تشویق و ترغیب نماید:
الف- تقویت و رواج امر پژوهش به عنوان یکی از مهم ترین طرق تحقق استقلال فرهنگی و افزایش قدرت انتخاب و آگاهی مردم در همة زمینه ها.
ب- دفاع منطقی و محققانه از استقلال سیاسی و اقتصادی و فرهنگی، به ویژه با عنایت به اصل “نه شرقی – نه غربی”.
ج- نگاهبانی از دستاوردهای انقلاب اسلامی و تلاش برای تقویت و توسعة آن در قلمرو کتاب و کتابت.
د- معرفی انقلاب اسلامی از راه تألیف و نشر آثار ارزشمند علمی و فرهنگی.
ه- تجدید حیات و مجد و جلال فرهنگی و سیاسی و اجتماعی اسلام از طریق انتشارکتاب های مناسب.
و- مقابلة مؤثر و مفید با تهاجمات سیاسی و فرهنگی خارجی و داخلی به ارزش ها و اهداف اسلامی.
ز- کوشش در راه حفظ میراث زبان و ادب فارسی و تقویت و گسترش آن از راه تصحیح انتقادی و تحقیق دربارة متون فارسی و نشر آنها و همچنین بهره گیری مفید از دانش و اندیشة بشری و تجربیات علمی و فنی دیگران از طریق ترجمة سنجیده و مناسب به این زبان.
ب- حدود قانونی
نشر کتاب همان گونه که ممکن است مظهر و نمودی از آزادی های اجتماعی و انسانی تلقی گردد، چه بسا که مورد سوء استفاده و اشاعة لاابالی گری فکری و اخلال در حقوق عمومی قرار گیرد. مسئولین دستگاه های ذیصلاح موظف اند به منظور مقابله با جوانب منفی، حدود و ضوابط قانونی نشر کتاب را که ذیلاً آمده است مورد توجه قرار دهند و فضای سالم و سازندة طبع و نشر کتاب را حفظ و حراست نمایند.
کتبی که به شرح ذیل مخل به مبانی اسلام و حقوق عمومی باشد شایستة نشر نیست:
الف- تبلیغ و ترویج الحاد و انکار مبانی دین؛
ب- ترویج فحشا و فساد اخلاقی؛
ج- برانگیختن جامعه به قیام علیه نظام جمهوری اسلامی ایران و ضدیت با آن؛
د- ترویج و تبلیغ مرام های گروه های محارب و غیرقانونی و فرق ضاله، همچنین دفاع از نظام سلطنتی و استبدادی و استکباری؛
ه- ایجاد آشوب و درگیری در میان طوایف قومی و مذهبی و یا اخلال در وحدت جامعه و تمامیت ارضی کشور؛
و- تمسخر و تضعیف غرور ملی و روح وطن دوستی و ایجاد روحیة خودباختگی در برابر فرهنگ و تمدن و نظامات استعماری غربی یا شرقی؛
ز- تبلیغ وابستگی به یکی از قدرت های جهانی و ضدیت با خط مشی و بینش مبتنی بر حفظ استقلال کشور.
تبصره ١- ملاک منع در حکم به اخلال به مبانی اسلام و حقوق عمومی اضلال در مورد کتب مضله تأثیر و فعلیت است.
تبصره ٢- موارد ذیل از شمول بندهای مذکور در “حدود قانونی” خارج است:
الف- کتب تحقیقی و علمی در زمینة مکاتب الحادی و غیر آن که فاقد موضع گیری تبلیغی و ترویجی باشد.
ب- تبیین مسایل مورد نیاز جامعه در زمینه های اخلاقی و جنسی به دور از تحریک و ابتذال و به شیوة علمی جهت آموزش و شناخت و نیز وقتی که در کتب ادبی ترسیم و بیانِ صحنه های فساد با رعایت عفت قلم و بیان غیرمحرک و شهوانی به منظور انتقال پیامی مثبت و عبرت آور، اجتناب ناپذیر باشد.
ج- طرح اشکالات و انتقادات و بیان نارسایی ها در جمهوری اسلامی جهت ریشه یابی و شناخت دقیق تر مسایل و دستیابی به راه حل های مناسب و سازنده با بیان استدلالی و اصلاح طلبانه بدون توهین و افترا.
د- طرح و نقل افکار و گفتار و مواضع فکری و عملی مخالفان انقلاب و نظام به منظور بررسی محققانه و عالمانة آرا و اندیشه های آنان.
ه- کتب علمی و استدلالی و عقیدتی که محرک احساسات منفی و برهم زنندة اساسِ وحدت در میان اقوام و فرق مختلف کشور باشد.
و- نقد و نفی آداب و سنن غلط و انحرافی به قصد اصلاح، و بدون شایبه های سیاسی و استعماری.
تبصره ٣- انتشار کتب موضوع مادة ٣ و کتب دیگر درصورتی که آثار منفی ناشی از مطالب مندرج در آنها با افزودن مقدمه و توضیحات محققانه و مناسب برطرف شده باشد بلامانع خواهد بود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *